Now let’s deal with संयुक्ताक्षर or conjunct letter.
Below are the forms the consonants take when they appear in संयुक्ताक्षर along with another consonant.
क् ख् ग् घ् ङ्
च् छ् ज् झ् ञ्
ट् ठ् ड् ढ् ण्
त् थ् द् ध् न्
प् फ् ब् भ् म्
य् र् ल् व्
श् ष् स्
ह्
Let us now take up ‘ra’ Rule relating to संयुक्ताक्षर.
Actually there are two rules.
If a र् comes b4 another consonant, then it is represented as ‘a half sickle on top of the following consonant’. Ex.(र्क) as in तर्क.
तर्क is logic.
If a full र comes after any other half consonant, it takes the form of ‘a slash under the consonant preceding it’. Ex. (क्र) as in तक्र
तक्र is buttermilk.
Some special combinations that come often in the language are given special syllable notations too. They are
क् + ष = क्ष
त् + र = त्र
ज् + ञ = ज्ञ
Now let us study the making of syllables i.e. Consonants with Vowels.
Below are the forms the consonants take when they appear in स्वरयुक्त व्यञ्जन, along with a vowel
क् + अ = क
क् + आ = का
क् + इ = कि
क् + ई = की
क् + उ = कु
क् + ऊ = कू
क् + ऋ = कृ
क् + ॠ = कॄ
क् + ए = के
क् + ऐ = कै
क् + ओ = को
क् + औ = कौ
क् + अं = कं
क् + अः = कः
The same rules apply to all other consonants.
The notations for the स्वर part remain the same across the board, irrespective of the व्यञ्जन (consonant).
The different consonants are shown below. Although the notations for ङ् and ञ् have been shown, they are almost always, never used!
क का कि की कु कू कृ कॄ के कै को कौ कं कः
ख खा खि खी खु खू खृ खॄ खे खै खो खौ खं खः
ग गा गि गी गु गू गृ गॄ गे गै गो गौ गं गः
घ घा घि घी घु घू घृ घॄ घे घै घो घौ घं घः
ङ ङा ङि ङी ङु ङू ङृ ङॄ ङे ङै ङो ङौ ङं ङः
च चा चि ची चु चू चृ चॄ चे चै चो चौ चं चः
छ छा छि छी छु छू छृ छॄ छे छै छो छौ छं छः
ज जा जि जी जु जू जृ जॄ जे जै जो जौ जं जः
झ झा झि झी झु झू झृ झॄ झे झै झो झौ झं झः
ञ ञा ञि ञी ञु ञू ञृ ञॄ ञे ञै ञो ञौ ञं ञः
ट टा टि टी टु टू टृ टॄ टे टै टो टौ टं टः
ठ ठा ठि ठी ठु ठू ठृ ठॄ ठे ठै ठो ठौ ठं ठः
ड डा डि डी डु डू डृ डॄ डे डै डो डौ डं डः
ढ ढा ढि ढी ढु ढू ढृ ढॄ ढे ढै ढो ढौ ढं ढः
ण णा णि णी णु णू णृ णॄ णे णै णो णौ णं णः
त ता ति ती तु तू तृ तॄ ते तै तो तौ तं तः
थ था थि थी थु थू थृ थॄ थे थै थो थौ थं थः
द दा दि दी दु दू दृ दॄ दे दै दो दौ दं दः
ध धा धि धी धु धू धृ धॄ धे धै धो धौ धं धः
न ना नि नी नु नू नृ नॄ ने नै नो नौ नं नः
प पा पि पी पु पू पृ पॄ पे पै पो पौ पं पः
फ फा फि फी फु फू फृ फॄ फे फै फो फौ फं फः
ब बा बि बी बु बू बृ बॄ बे बै बो बौ बं बः
भ भा भि भी भु भू भृ भॄ भे भै भो भौ भं भः
म मा मि मी मु मू मृ मॄ मे मै मो मौ मं मः
य या यि यी यु यू यृ यॄ ये यै यो यौ यं यः
र रा रि री रु रू रृ रॄ रे रै रो रौ रं रः
ल ला लि ली लु लू लृ लॄ ले लै लो लौ लं लः
व वा वि वी वु वू वृ वॄ वे वै वो वौ वं वः
श शा शि शी शु शू शृ शॄ शे शै शो शौ शं शः
ष षा षि षी षु षू षृ षॄ षे षै षो षौ षं षः
स सा सि सी सु सू सृ सॄ से सै सो सौ सं सः
ह हा हि ही हु हू हृ हॄ हे है हो हौ हं हः
Janamejayan's धर्म जिज्ञासा 